Van wietplantage tot zorgboerderij

Toen Arjo Buijs hoorde dat de ontmantelde wietplantage aan de Nooreindseweg in Pijnacker te huur zou komen, werd een droom werkelijkheid. Een zorgboerderij starten voor ouderen met geheugen-problemen. Waar dieren, moestuin en het weer het ritme van de dag bepalen en waar ouderen krijgen wat ze nodig hebben; structuur, buitenlucht en liefde. Nu woont Arjo met zijn gezin in de voormalige wietdrogerij en waar de wietplantjes groeiden, snijden nu de oudere bezoekers de groente voor de soep die voor de lunch gegeten wordt.


Laveren tussen regels
Arjo werkt al 30 jaar in de zorg. Als manager binnen reguliere instellingen weet hij hoe regels de dagelijkse gang van zaken kunnen bepalen en de logica van het gewone huiselijke leven verdringen. Dat zou op zijn zorgboerdeij niet gebeuren. Maar als aspirant-boer merkte hij al snel hoeveel regels de landbouw met zich mee brengt; mestboekhouding, dierziektepreventie, noem maar op. Door studenten van de landbouwschool liet hij onderzoeken wat de optimale schaal is om wel dieren te houden maar niet te verzuipen in de regels. Daarom maar twee varkens; Jet Cotelet en Bram Achterham, en een bescheiden hoeveelheid kippen, geiten, konijnen, katten en een hond. Voldoende voor een ruime keus aan karweitjes, geknuffel en gespreksstof maar zonder de administratieve lasten van een moderne boer.

Hond voor in de regen
Eigenlijk zijn we niet van die hondenmensen, bekent Arjo. Maar Chante, de vriendelijke labrador, vervult een belangrijke rol. Elke dag wil Chante wandelen, ook in de regen. Dus elke dag trekken de bezoekers er samen met een vrijwilliger op uit. Resultaat; inspanning, buitenlucht en voldoende prikkels zorgen voor een goede nachtrust en helpen om een gezond dag en nacht ritme te handhaven. En Chante? Die is ook dik tevreden met alle aandacht.

Pannenkoeken bakken en ramen lappen
Met een delegatie ’ActiZ-vrijwilligers voor één dag’ komen we pannenkoeken bakken en ramen lappen. Zo’n boerderij blijkt veel meer ramen te hebben dan je in eerste instantie denkt. Ook het aantal pannenkoeken blijkt een stuk groter dan bij ons thuis. Maar beiden lukt. Daarnaast hebben we ook tijd om de boerderij te bekijken, het verhaal van Arjo te horen, gezellig mee  te eten, om een blokje om te lopen met een aantal bezoekers, heerlijk in de zon te zitten met thee, koffie en kruidkoek en ons te laven aan de prettige sfeer op de boerderij. Structuur, buitenlucht en liefde; daar gedijen we buitengewoon goed bij.

Meer info
Lees meer over de zorgboerderij op www.zorgboerderijbuitengewoon.nl Inmiddels is een tweede zorgboerderij voor dagverzorging gestart en is Arjo druk met de plannen voor een derde boerderij waar ouderen ook kunnen wonen.

Door Daniëlle Harkes, manager van het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. De samenwerking tussen woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties en gemeenten en de ontwikkeling van woonservicegebieden en multifunctionele accomodaties zijn binnen het Kenniscentrum haar aandachtsgebieden.

'Even snel een SixPack gescoord'

Wie van u hoort wel eens iemand over een ‘SixPack’ spreken als het gaat over een groepswoning voor mensen met dementie? Ik hoor het wel eens en heb daarom toch eens een sixpack uit de supermarkt meegenomen. Aangenomen dat een traytje van zes blikjes bier bedoeld werd en niet zo’n strak getraind wasbordje van buikspieren.


Kijkend naar de blikjes heb ik geen enkele associatie met een woning. Maar als iemand het dan toch wil gebruiken ter inspiratie voor een ontwerp, tot welke gedachten zou het u dan kunnen brengen? Een gang met drie kamers links en drie kamers rechts. Ik mag hopen dat u er een huiskamer bij verzint. Waarschijnlijk aan het eind van de gang. Het andere eind van de gang loopt dood of wordt aangesloten op het woonzorgcentrum. En dat is het wel zo’n beetje. Meer kan ik er niet van maken.

Plattegrond
Het klinkt zo makkelijk ‘even een paar SixPacks neerzetten’. Ik zie echter zoveel ontwerpen die veel aantrekkelijker zijn. Een woonkamer in het midden bijvoorbeeld. Als de bewoner zijn kamer uitkomt ziet hij geen gang waarvan niet duidelijk is dat die de helft van de tijd toch ergens naartoe leidt. Een stap uit de privéleefomgeving is direct een stap in de gezamenlijke leefomgeving. Zoveel prettiger voor de bewoner en ook makkelijker voor de zorgverlener die toezicht moet houden. Of de woonkamer in het midden met de slaapkamers aan beide zijden. En dan is de plattegrond van de groepswoning nog maar één element. Echt, u kunt er zoveel meer van maken dan een SixPack.


Visie op zorg
Als u een woning voor mensen met dementie wilt ontwerpen laat u dan inspireren door echte woningen en door bijzondere woningen die ontworpen zijn vanuit een visie op de zorg voor mensen met dementie. Of door het onderzoek van AKTA en Vilans dat ons vertelt hoe mensen met dementie zich gedragen in verschillend ontworpen groepswoningen voor mensen met dementie. Er is niet één zaligmakend ontwerp. Er is genoeg stof tot nadenken voor opdrachtgevers én voor architecten. Maar laat u niet afremmen door 2 x 3 blikjes bier. U bent welkom om samen met ons op 2 december de Hogeweyk te bezoeken. Zij waren genomineerd voor de Hedy d’Ancona architectuurprijs. U ontmoet daar ook één van de onderzoekers van bovengenoemd onderzoek. Maak kennis met de visie en het ontwerp van Hogeweyk en de lessen uit het onderzoek. En dan serveren wij aan het eind van de middag een glaasje bier.

Door Monique Wijnties, adviseur bij het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. Het realiseren van wonen en zorg juist als ook intensieve zorg nodig is, is de rode draad in haar werk bij het Kenniscentrum. Haar aandachtsgebieden zijn: het ontwerpprogramma 'Zorg in Woningen', kleinschalig groepswonen, healing environment, zorghotels en eerder ook het tweedelijnszorgcentrum.